Μαρία Παρασκευοπούλου, Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος
Τελευταία ενημέρωση: 9 Νοεμβρίου 2026

Καρκίνος του Δέρματος

Ο καρκίνος του δέρματος είναι ο πιο συχνός τύπος καρκίνου στον άνθρωπο και η συχνότητά του αυξάνεται χρόνο με τον χρόνο. Αναπτύσσεται όταν τα κύτταρα του δέρματος πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα, κυρίως λόγω της βλάβης που προκαλεί η υπεριώδης (UV) ακτινοβολία. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι, όταν διαγνωστεί έγκαιρα, θεραπεύεται στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων.

Τύποι καρκίνου του δέρματος

Οι καρκίνοι του δέρματος χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: τους μη μελανωματικούς καρκίνους (NMSC), που είναι οι πιο συχνοί, και το μελάνωμα, που είναι σπανιότερο αλλά πιο επικίνδυνο.

Βασικοκυτταρικό Καρκίνωμα (BCC)

Είναι ο πιο συχνός τύπος καρκίνου του δέρματος και αφορά περίπου 8 στις 10 περιπτώσεις. Εμφανίζεται συνήθως ως μια ροδόχροη, μαργαριταροειδής βλατίδα ή ως μια πληγή που δεν επουλώνεται, κυρίως στο πρόσωπο. Αναπτύσσεται αργά και σπάνια δίνει μεταστάσεις, μπορεί όμως να καταστρέψει τους γύρω ιστούς αν αφεθεί χωρίς θεραπεία. Περισσότερα στο άρθρο για το Βασικοκυτταρικό Καρκίνωμα.

Ακανθοκυτταρικό Καρκίνωμα (SCC)

Είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος του δέρματος. Εμφανίζεται ως σκληρό, λεπιδώδες ή εξελκωμένο ογκίδιο σε περιοχές που εκτίθενται στον ήλιο, όπως το πρόσωπο, τα αυτιά, τα χείλη και η ράχη των χεριών. Αναπτύσσεται πιο γρήγορα από το BCC και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να δώσει μεταστάσεις. Περισσότερα στο άρθρο για το Ακανθοκυτταρικό Καρκίνωμα.

Μελάνωμα

Αναπτύσσεται στα μελανοκύτταρα, τα κύτταρα που δίνουν στο δέρμα το χρώμα του. Εμφανίζεται συνήθως ως νέα σκουρόχρωμη βλάβη ή ως αλλαγή σε μια υπάρχουσα ελιά. Είναι σπανιότερο από τους μη μελανωματικούς καρκίνους, αλλά πιο επικίνδυνο, καθώς μπορεί να δώσει μεταστάσεις νωρίς. Περισσότερα στο άρθρο για το Μελάνωμα.

Ακτινική υπερκεράτωση

Δεν είναι καρκίνος, αλλά προκαρκινική βλάβη. Εμφανίζεται ως τραχιά, λεπιδώδης κηλίδα σε δέρμα που έχει εκτεθεί πολλά χρόνια στον ήλιο, όπως το πρόσωπο, το τριχωτό της κεφαλής και τα χέρια. Ένα μικρό ποσοστό των βλαβών μπορεί να εξελιχθεί σε ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, γι’ αυτό είναι σημαντικό να αντιμετωπίζονται έγκαιρα.

Πρώιμα σημάδια

Οποιαδήποτε νέα βλάβη ή αλλαγή σε μια υπάρχουσα βλάβη του δέρματος πρέπει να ελέγχεται από δερματολόγο. Τα σημάδια που απαιτούν προσοχή είναι:

• Πληγή που δεν επουλώνεται: Μια βλάβη που αιμορραγεί, σχηματίζει κρούστα και δεν κλείνει μέσα σε μερικές εβδομάδες.
• Νέο ογκίδιο: Μια γυαλιστερή, ροδόχροη ή σκληρή βλάβη που μεγαλώνει.
• Λεπιδώδης κηλίδα: Μια τραχιά, κόκκινη πλάκα που επιμένει.
• Ελιά που αλλάζει: Για τους σπίλους χρησιμοποιείται η μέθοδος ABCDE:
  • A (Asymmetry): Ασυμμετρία στο σχήμα.
  • B (Border): Ανώμαλα ή ασαφή όρια.
  • C (Color): Πολλαπλές αποχρώσεις.
  • D (Diameter): Διάμετρος μεγαλύτερη από 6 χιλιοστά.
  • E (Evolution): Οποιαδήποτε αλλαγή στο μέγεθος, το σχήμα ή το χρώμα.
• Το «ασχημόπαπο»: Μια ελιά που διαφέρει εμφανώς από τις υπόλοιπες ελιές του σώματος.

Παράγοντες κινδύνου

Η κύρια αιτία του καρκίνου του δέρματος είναι η υπεριώδης (UV) ακτινοβολία, είτε από τον ήλιο είτε από τεχνητές πηγές, όπως τα solarium.

Παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν:

• Ανοιχτόχρωμο δέρμα, ανοιχτόχρωμα μαλλιά και μάτια (φωτότυποι που καίγονται πιο εύκολα).
• Χρόνια έκθεση στον ήλιο, π.χ. λόγω εργασίας σε εξωτερικούς χώρους.
• Ιστορικό έντονων ηλιακών εγκαυμάτων, κυρίως στην παιδική ηλικία.
• Χρήση solarium.
• Μεγάλος αριθμός σπίλων ή παρουσία δυσπλαστικών σπίλων.
• Προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του δέρματος.
• Αποδυναμωμένο ανοσοποιητικό σύστημα, π.χ. μετά από μεταμόσχευση οργάνου.
• Μεγαλύτερη ηλικία.

Διάγνωση

Η διάγνωση ξεκινά με την κλινική εξέταση όλου του δέρματος και τη δερματοσκόπηση, μια ανώδυνη εξέταση με ειδικό μεγεθυντικό φακό που επιτρέπει στον δερματολόγο να δει δομές του δέρματος που δεν φαίνονται με γυμνό μάτι. Στα άτομα με πολλούς σπίλους μπορεί να γίνει και χαρτογράφηση σπίλων, ώστε να παρακολουθείται η εξέλιξή τους με τον χρόνο. Όταν μια βλάβη είναι ύποπτη, η διάγνωση επιβεβαιώνεται με βιοψία δέρματος και ιστολογική εξέταση.

Θεραπεία

Η θεραπεία εξαρτάται από τον τύπο, το μέγεθος, το βάθος και την εντόπιση της βλάβης, καθώς και από την ηλικία και την υγεία του ασθενούς. Οι κύριες επιλογές είναι:

• Χειρουργική εκτομή: Η πιο συχνή θεραπεία, κατά την οποία αφαιρείται η βλάβη μαζί με ένα όριο υγιούς δέρματος.
• Κρυοχειρουργική: Καταστροφή της βλάβης με υγρό άζωτο, κατάλληλη κυρίως για ακτινικές υπερκερατώσεις και επιφανειακές μορφές. Περισσότερα στο άρθρο για την κρυοχειρουργική.
• Τοπικές θεραπείες: Κρέμες που εφαρμόζονται από τον ίδιο τον ασθενή για επιφανειακές βλάβες και ακτινικές υπερκερατώσεις.
• Άλλες θεραπείες: Στις σπάνιες προχωρημένες περιπτώσεις, η θεραπεία σχεδιάζεται σε συνεργασία με ογκολόγο.

Πρόληψη

Ο καρκίνος του δέρματος είναι σε μεγάλο βαθμό προλήψιμος. Τα βασικά προληπτικά μέτρα περιλαμβάνουν:

• Χρήση αντηλιακού: Καθημερινή εφαρμογή με SPF 30 ή υψηλότερο και ανανέωση κάθε δύο ώρες όταν βρίσκεστε στον ήλιο.
• Προστασία από τον ήλιο: Χρήση καπέλων, γυαλιών ηλίου και ρούχων με UV προστασία και αποφυγή του ήλιου τις μεσημεριανές ώρες.
• Αποφυγή solarium
• Προστασία των παιδιών: Τα εγκαύματα στην παιδική ηλικία αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο στο μέλλον.
• Τακτική αυτοεξέταση: Ελέγχετε το δέρμα σας κάθε μήνα, με τη βοήθεια ενός καθρέφτη ή ενός αγαπημένου σας προσώπου για τις περιοχές που δεν βλέπετε.

Έλεγχος σπίλων στο ιατρείο μας

Η έγκαιρη διάγνωση είναι το πιο σημαντικό όπλο απέναντι στον καρκίνο του δέρματος. Συστήνεται ετήσιος έλεγχος σπίλων με δερματοσκόπηση για όλους, και συχνότερος για τις ομάδες υψηλού κινδύνου, στις οποίες, όπου κρίνεται απαραίτητο, γίνεται και χαρτογράφηση σπίλων ώστε να καταγράφονται και να συγκρίνονται οι αλλαγές τους με τον χρόνο. Στο ιατρείο μας στην Άνοιξη η Δερματολόγος Μαρία Παρασκευοπούλου, με ειδίκευση στο Νοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός», εξετάζει όλο το δέρμα σας, αξιολογεί κάθε ύποπτη βλάβη και, όπου χρειάζεται, πραγματοποιεί βιοψία ή αφαίρεση της βλάβης. Περισσότερα για τους σπίλους και τον έλεγχό τους θα βρείτε στο άρθρο για τους σπίλους.

Βιβλιογραφία

1. Garbe C, Amaral T, Peris K, et al. European consensus-based interdisciplinary guideline for melanoma. Part 1: Diagnostics: Update 2022. European Journal of Cancer. 2022;170:236-255. doi:10.1016/j.ejca.2022.03.008
2. Peris K, Fargnoli MC, Kaufmann R, et al. European consensus-based interdisciplinary guideline for diagnosis and treatment of basal cell carcinoma—update 2023. European Journal of Cancer. 2023;192:113254. doi:10.1016/j.ejca.2023.113254
3. Stratigos AJ, Garbe C, Dessinioti C, et al. European consensus-based interdisciplinary guideline for invasive cutaneous squamous cell carcinoma. Part 1: Diagnostics and prevention – Update 2023. European Journal of Cancer. 2023;193:113251. doi:10.1016/j.ejca.2023.113251